Lesgeven en geweld.

Saint Nicholas: Sinterklaas tijdens de Engelse les

Naar aanleiding van een verzoek van een trouwe lezer vandaag - zoals eerder beloofd- een stukje over wat ik tijdens de Engelse les doe om Sinterklaas te vieren. 

Tijdens mijn sinterklaasles noem ik het woord sinterklaas zeker niet. Nee, ik leg uit dat we deze hele les bezig gaan met het uitbreiden en ontwikkelen van hun woordenschat. Dit is namelijk heel belangrijk. (En dat is ook zo, maar in deze les gebruik ik het als vermomming voor iets anders. Laten we het een didactische surprise noemen).

Ik begin met het woord 'nice' op het bord te schrijven en leg uit dat zelfs in hun examenjaar veel leerlingen tijdens hun mondelinge examen of bij het schrijven van een brief niet verder komen dan het woord nice, als vertaling van het woord leuk, om iets te beschrijven dat ze plezierig of fijn vonden. Even een hogerejaars leerling nadoen (met vet aardappelEngels accent, denk Ruud Lubbers die Engels spreekt) helpt de sfeer verhogen en doet de leerlingen inzien dat dit misschien niet de manier is. Samen maken we rondom het woord nice een woordspin met zoveel mogelijk Engelse bijvoeglijke naamwoorden die iets positiefs verwoorden. (denk: amazing, wonderful, awesome etc.) Dan gaan we klassikaal bijwoorden bedenken om de bijvoeglijke naamwoorden te versterken (really awesome bijvoorbeeld, of very wonderful of extremely amazing). Ik voeg aan het pipo-positivo woordenballet op het bord nog een paar complimenteuze Engelse uitdrukkingen toe en laat deze door de klas herhalen, denk hierbij aan iets als: (you are) the cat's whisters, (he is) the bee's knees of (she is) the cat's meow. 

Dan deel ik briefjes uit en laat ik elke leerling een zo uitgebreid mogelijk compliment opschrijven. Iets met zoveel mogelijk bijwoorden en bijvoeglijke naamwoorden, waarbij de opdracht is: wat voor compliment zou jijzelf graag willen krijgen? De leerlingen leveren de (anonieme) complimenten vervolgens bij mij in en ik lees ze allemaal even snel. Staat er iets onbehoorlijk in (wat gelukkig zelden zo is) dan moeten ze het overdoen. Iets onaardigs of schunnigs wordt niet getolereerd! Soms voeg ik zelf ook nog een paar toe. Ik stop alle dichtgevouwde briefjes in een zakje, zonder dat de leerlingen dat zien en zoek een pagina op internet op. Tijd om de surprise uit te pakken!

Want wat volgt nu? Een Engelse tekst op de muziek van het bekende liedje 'Sinterklaasje kom maar binnen met je knecht.' Ik kondig aan dat we dit met z'n allen gaan zingen, want het is ten slotte (bijna) 5 december. Ondanks bedenkelijke blikken in het begin zingt de hele klas vrolijk mee met de tekst. En ik zelf natuurlijk ook. Leuk man!

Ik leg dan uit dat het oude principe nog steeds geldt: liedje zingen = cadeautje krijgen. Iedereen krijgt vandaag van Sinterklaas een compliment cadeau. Het zakje waar ik alle briefjes in deed is stiekem gewoon een jute (mini sinterklaas)zakje en hiermee ga ik langs alle leerlingen. Met in mijn andere hand een schaal met kruidnootjes en choconootjes, want zonder iets lekkers is het nog niet echt sinterklaas. Zo krijgt iedereen van een willekeurige klasgenoot een gemeend compliment en een paar kruidnootjes op de koop toe. Is dit uitgedeeld is de les voorbij en verlaat iedereen met een vrolijk gemoed de les: ze hebben iets gegeven, plezier gehad en iets gekregen. Precies waar Sinterklaas om draait volgens mij.

En ik? Ik verlaat aan het einde van een dag met zulke lessen met een blij rood hoofd de school: even heb ik Sinterklaas mogen zijn. :-) 

Volgend jaar weer!!

Blowen

Op een dag was het dan zover. Ik had al eerder mijn vermoedens, maar ineens wist ik het dan zeker: er werd geblowd in een mentorklas. Ik ben meestal mentor van eerste (zevende) en tweede (achtste)klassen en dan spelen dit soort zaken eigenlijk geen rol. Maar als je op een bepaald moment ter afwisseling ook een wat oudere klas onder je hoede wilt dan kan zoiets op je pad komen.

En dan? Ik heb op de verschillende scholen waar ik werkte hierover voorlichting gehad, ik ben zelf ooit in aanraking geweest met soft drugs en toch vond ik het lastig.

Blowen is nadelig voor je gezondheid en concentratie en hoort op geen enkele manier op school thuis. Maar een al te rigide houding kan kinderen van je vervreemden terwijl het juist zo belangrijk is om in gesprek te blijven.

Nieuwsgierig


Vaak is het een combinatie van stoer gedrag en nieuwsgierig zijn, wat er toe leidt een jointje te gaan roken. Ik heb zelf als begin twintiger ook geblowd, dus ik ken het, weet hoe het is. Maar waar andere mensen in mijn omgeving al op de middelbare school met wiet begonnen, heb ik dat nooit gedaan. Ik vertrouwde mezelf niet, was bang voor het effect en vond ook dat als je het deed dat het dan nooit goed kon zijn om er te vroeg mee te beginnen. Na een korte periode van uitproberen was mijn nieuwsgierigheid en interesse op een bepaald moment verdwenen en toen ik op mijn 22e in verwachting raakte hield het helemaal op. Nu sta ik dan aan de andere kant, die van de verstandige volwassenen.

Ouders inschakelen


In het geval waar ik het hier over heb, heb ik direct aan de bel getrokken. Leidinggevende ingeschakeld, een mail naar ouders gestuurd. Zelfs bij een vermoeden van blowen beschouwde de school het als hun verantwoordelijkheid om ouders hiervan op de hoogte te stellen. Als moeder van een zestienjarige ben ik hier blij mee; ik zou het graag weten als zoiets in haar klas zou spelen. Als leraar voelt het als mijn verantwoordelijkheid om dit te doen.

Open in gesprek

Het belangrijkste was toen het open gesprek tijdens een klassenuur. Ik heb de leerlingen verteld dat ik wist wat er aan de hand is, ik heb de consequenties uitgelegd (bij ontdekken van blowen tijdens schooltijd volgt onmiddellijke schorsing) maar we zijn vooral gaan praten. Ik had een aantal prikkelende stellingen, die in kleine gemêleerde groepjes besproken werden. Populairste stelling om te bespreken: 'Het is vet lame om te gaan blowen op school. Als je dat doet ben je echt sneu.'

We hadden het ook over alcohol gebruik en roken. 'Hoe kan het dat jullie geen mail naar ouders sturen als je denkt dat iemand drinkt?', wilde een leerling weten. En dat is natuurlijk ook raar, als je bedenkt hoeveel schade alcohol aanricht ten opzichte van soft drugs. Alleen is alcohol maatschappelijk wel geaccepteerd, en wiet niet. Maar ik benadrukte toen dat als ik het idee heb dat een leerling in een pauze of tussenuur een blikje wodka-red bull naar binnen gooit ik hierover ook met de leerling en diens ouders ga spreken.

Het hoort bij pubers om te willen experimenteren, en het puberbrein is dusdanig dat ze niet goed zijn in het inschatten van risico's. Maar daarom is het mijn taak als docent en vooral als mentor om hen hierbij te helpen.