Taligheid

Ik hou van taal en van woorden. In het Nederlands, Fries, Duits, Frans en Engels. Van deze vijf talen zijn het Nederlands, Fries en het Engels mijn favoriet.

Hoewel ik ook kan genieten van een mooi schilderij en van (instrumentale) muziek, word ik gewoon het snelste geraakt door woorden, taal.

Ik ben niet de enige, het merendeel van de mens is taalgevoelig. Dit maakt het vaak lastig voor mensen die anders zijn ingesteld; de beelddenkers. In mijn lessen probeer ik - hoe moeilijk ook bij een bij uitstek 'talig' vak zoals Engels - hier zo goed mogelijk bij aan te sluiten (ik schreef er hier al eens eerder over.)

Toch doe ik -onvermijdelijk als het is als je een taal geeft- veel met woorden. Ik spreek Engels in de klas, lees voor, laat films en filmpjes zien in het Engels, maar laat kinderen zelf ook veel doen met woorden. We reciteren Engelse gedichten en ik laat ze schrijven; verhalen, maar ook gedichten. Allerlei soorten, van acrostichon via elfjes en rondeel tot sonnet-achtige gedichten, maar ook een vijf-minuten-gedicht, of een zotte-zinnen-gedicht. Voor de kinderen soms een worsteling, maar ook een ontdekking: ze kunnen vaak zoveel meer dan ze zelf denken.

En ik geniet van hun dappere pogingen om hun prille kennis van de taal om te zetten in iets van schoonheid.

Bron: Pixabay.com

Iets anders waar ik op hamer, ongeacht welke klas, welke leeftijd of welk niveau ik lesgeef: woordenschat. Vaak kennen leerlingen een paar woorden en blijven die gebruiken. Tot aan de examenklas zijn er kinderen die 'nice' blijven zeggen (of schrijven) voor alles wat ze leuk vinden. Hun birthday? Die was nice. Presents? Ook nice. Hun vrienden? Nice. Hun sport? Nice. Waarom houden ze zo van die hobby/dat eten / die band/ film/ noem maar op? Nou, omdat die zo nice is. 

Zonde! De Engelse taal is zo rijk, er bestaan zoveel andere prachtige woorden die je kunt gebruiken. Een verjaardagsfeestje kan cool zijn, fun, great, fantastic of zelfs wicked. Desnoods awesome. Cadeautjes wonderful, amazing, unexpected surprises, dazzling of exquisite. Vrienden kunnen fabulous zijn, beautiful, admirable, excellent of brilliant. Eten kan tasty zijn, maar ook delicious of zelfs scrumptious. Favoriete sport/band/film/ noem maar op magnificent, splendid, marvellous, delightful, astonishing of gewoonweg fine. 

De enige manier om meer woorden te gebruiken is ze te kennen, te leren. En dat doe je door woorden te voeden; vandaar al dat lezen, voorlezen, laten luisteren et cetera. 

Zeg nou zelf, het leven wordt toch een beetje mooier als je meer woorden tot je beschikking hebt om het te beschrijven of te ervaren? Of is dat mijn bias als talig mens?

Wat ik wel weet is dat ik onlangs met mijn geliefde in de auto zat, met op de achterbank een van onze dochters met een klasgenootje. We bespraken onze plannen voor de middag en omdat de zesjarige en haar speelkameraadje niet alles hoefde te horen, deden we dat in het Engels. Toen mijn man zei dat we aan het einde van de middag wel een film voor de kinderen op konden zetten 'if they get too rambunctious (onstuimig of wild)' voelde ik mij, dat mag je gerust van me weten, weer een beetje verliefd. Rambunctious!

Bron: Pixabay.com

Want taal mag dan zeg maar echt mijn ding zijn, een mooie man hebben die ook nog eens zulke mooie woorden gebruikt… Daar smelt ik een beetje voor. 

Beelden geven

Ik ben een mens van woorden. Geschreven of uitgesproken, het is mij om het even, maar ik ben van de woorden. Ik hou van lezen, schrijven, praten, vertellen. Van boeken, gedichten, muziekteksten, toneel, goede gesprekken. Voor mij zit er veel schoonheid in het woord en die vorm van schoonheid resoneert het meest in mij. Geen toeval dat ik juf werd in een taal leren.

Natuurlijk kan ik ook genieten van muziek, geuren en van een mooi schilderij, maar op de een of andere manier zijn het woorden die het snelst iets in mij raken.

Beelden


Je hebt ook beelddenkers. Mensen die niet veel kunnen met woorden en omschrijvingen, maar die ergens iets bij moeten zien. Ik vind dat soms lastig. Mijn man is er zo een. Geen toeval dat die man van mij beeldend kunstenaar is. Hij ziet de schoonheid van beelden en vormen en woorden doen hem een stuk minder. Hij kan bijvoorbeeld enorm genieten van van die heel langzame jaren zeventig films. Het beeld alleen is voor hem genoeg, mij gaat het te langzaam, te weinig dialoog. Of monoloog voor mijn part, in elk geval te weinig woorden.

Nu is het zo dat op een Vrijeschool leerlingen op verschillende manieren worden aangesproken. (Had ik daar al eens eerder over verteld? ;-) ) We doen aan verhalen vertellen en gedichten reciteren en schrijven, de woordenkant zeg maar. Maar ook aan textiel, hout, metaal, tekenen, het beeldendeel. En ook nog aan dans en euritmie en toneel en muziek, die allemaal weer andere delen van de mens aanspreken en combinaties zijn van diverse aspecten. 

Voor mij is dit mooi, maar in mijn vak blijven de woorden gewoon overheersend, want dat is immers waar een taal uit is opgebouwd.
Voor beelddenkende kinderen kan dit moeilijk zijn, een obstakel zelfs. En dat begrijp ik heel goed. Het is verdraaid lastig als je iets moet doen wat van nature minder in je zit.

Zweten


Ik heb dat elk jaar als ik aan het begin van het schooljaar een beeld moet geven. Bij ons is dat namelijk traditie. De gymzaal is gevuld met een stuk of tien, twaalf klassen en om de beurt komen de mentoren voor de groep staan en geven een beeld. Dit is een weliswaar verteld beeld, maar dat is iets anders dan een verhaal. Het is de bedoeling dat je met woorden een beeld schept dat de klas meeneemt het nieuwe schooljaar in. Een startpunt waar vanuit verder gegaan kan worden. 

En ik vind dat verdraaid moeilijk. Een verhaal vertellen, dat kan ik. Een toneeltje doen desnoods ook wel. Met zweet in de bilnaad, dat wel, maar eigenlijk vind ik een beetje toneel ook hartstikke leuk, dus geen probleem. Maar hoe schep je een beeld?

Ik heb er over vergaderd, nagedacht, besproken met ervaren antroposofische collega's, maar het wordt niet makkelijker. Toch doe ik het. Het hoort erbij en dus sla ik me er doorheen, blij dat het maar een keer per jaar hoeft.

Begrip


Het helpt me om begrip te hebben voor die beelddenkende en dyslectische leerlingen die bij mij elke dag met al die vervelende woorden te maken hebben. Daarom laat ik ze af en toe ook woorden tekenen, probeer ik hen een beetje tegemoet te komen. Een maatschappij waarin woorden zo belangrijk zijn is voor sommige kinderen al lastig genoeg.