Juf Jolanda en de burn-out: na de eerste weken (meer dan!) honderd procent werken

De afgelopen weken was het druk. Heel druk. Qua werken, maar (veel) meer nog in mijn privéleven. Ik heb getwijfeld over wat ik er hier over zou kunnen vertellen, en besloten om het zo algemeen mogelijk te houden, omdat de mensen die er bij betrokken zijn er niet om hebben gevraagd besproken te worden in een openbaar blog. Laat ik volstaan met vertellen dat iemand in mijn directe omgeving  extra zorg nodig heeft (vandaar het 'zorgverlof' van de maandag voor de vakantie). Die extra zorg is heel erg intensief, waardoor ik momenteel veel stress heb, mijn slaappatroon erg fluctueert en ik vaak te weinig slaap krijg en praktisch niet aan mijn rust toe kom.

Een en ander is niet heel bevorderlijk - to put it mildly- voor het herstel van mijn burn-out. Sterker nog, er zijn regelmatig momenten, niet geheel toevallig meestal na een nacht waarin ik maar een paar uur heb kunnen slapen, waarin ik bang ben het niet meer vol te kunnen houden. De extrazorgsituatie verbetert maar heel heel langzaam, als er al verbetering te merken is, en is zeer langdurig zoals we het nu kunnen overzien. Niet een blij verhaaltje dus, deze week.

Bron: Pixabay.com

Maar ook weer niet helemaal gitzwart! Want de stress die ik nu ervaar en moet leren om mee om te gaan komt heel duidelijk door de uitzonderlijke zorgsituatie. Het werken gaat juist heel erg goed. Sterker nog, beter dan in jaren daarvoor. Ik begon in september met 80% werken, vier van mijn vijf klassen. Per 1 oktober nam ik weer 100% op me en op 15 oktober ben ik zelfs begonnen met meer dan mijn normale taakomvatting, doordat ik een periode geschiedenis geef. Dat betekent dat ik drie weken lang elke dag anderhalf uur mag vertellen over de Nederlandse opstand tegen Spanje (ook wel bekend onder de verouderde term '80-jarige oorlog') Enorm leuk om te doen, maar het betekent wel dat ik twee en een half van mijn drie vrije ochtenden per week kwijt ben. Gelukkig tijdelijk, maar net in een tijd waarin het zo extreem hectisch is en ik zo slecht aan mijn rust toe kom wel een gevalletje slechte timing op zijn slechtst.

Toch kostte het starten in september mij geen enkele moeite, daar waar ik 80% voor de zomervakantie nog heel heftig vond. En alle vijf klassen weer op me nemen vond ik alleen maar fijn, lekker weer helemaal mijn gang kunnen gaan. Deze periode geven hakt er wel even flink in, dat is niet anders, maar het is maar drie weken; deze en volgende week nog.

Al met al is het een gemengd verhaal. Voor mijn man en mij is het momenteel een uitputtingslag. Overleven, niets meer of minder. Ik werk, ik eet (niet al te gezond, want: troosteten), ik slaap (slecht) en ik zorg. Meer is er niet op dit moment. En daardoor gaat het weer een stuk slechter met me op het gebied van zelfzorg. Tegelijkertijd loopt het op mijn werk zo lekker: heb alles voorbereid, hoef niet te stressen of te haasten, draai relaxed en met veel plezier mijn lessen, mijn organisatie verloopt prima, kortom werken is een genot. Daarom wil ik alles op alles zetten om gewoon door te kunnen werken, ondanks wat er op ander gebied in mijn leven gaande is. Of het gaat lukken weet ik in alle eerlijkheid nog niet. eerst deze twee weken doorkomen, en daarna alle weken daarna. Dan is er qua extra zorg nog niets noemenswaardig veranderd, maar heb ik wel weer drie ochtenden per week voor mijn rust; yoga, meditatie, leestherapie. Die adempauzes zijn zo ontzettend hard nodig.

Toch is er zelfs op het gebied van de zorgstress een lichtpuntje. Ik merkte dat ik na een hectisch moment weer slecht ging slapen omdat mijn lichaam in de paniekstand zat. Na een gesprek met mijn man realiseerde ik me ineens dat mijn innerlijke criticus weer het roer van mijn schip te pakken had. Die innerlijke criticus is het stemmetje die ik tijdens mijn zelfcompassietraining heb leren kennen, me er bewust van werd dat er een stem in mij is die niet alleen kritiek had op alles wat ik doe, maar die mij ook voortdurend aanspoorde om dingen te doen. In de periode voorafgaand aan mijn burn-out was dat om nog veel, veel meer te gaan doen, en wilde mijn innerlijke criticus mij vooral duidelijk maken dat ik altijd en overal in tekortschoot. Tijdens de zelfcompassietraining heb ik geleerd om mijn criticus te bedanken voor z'n harde werk maar 'm resoluut met vakantie te sturen en zelf, met kalme en liefdevolle houding, weer de regie over te nemen. Dat is me gelukt. Maar in deze situatie blijkt ' ie verdorie weer te zijn teruggekeerd! En spoort hij me aan om zo snel mogelijk te gaan slapen, en valt ' ie me lastig met angstgedachtes over te weinig slaap, het niet vol te kunnen houden, eventuele escalaties op zorggebied en andere angsten. Waardoor mijn lijf in de paniekstand raakt - en blijft - en je een self-fulfilling prophecy krijgt (paniek over te weinig slaap leidt niet heel verrassend 9 van de 10 keer tot veel te weinig slaap. En meer paniek. )

Toen ik mij ineens bewust werd van dit mechanisme en hoorde dat het diezelfde innerlijke criticus was die mij volstopte met allerlei gedachtes waar ik helemaal niets aan heb, voelde ik weer wat vertrouwen. Het is me één keer gelukt om 'm met vakantie te sturen, dus dat lukt me deze keer ook. Elke keer als ik op bed lig, met een lijf vol spanning en merk dat er angstige gedachten ontstaan, bedank ik mijn innerlijk criticus voor zijn opmerking, vertel dat ' ie vrijaf mag nemen en neem ik gedachten zelf het roer van mijn schip over. Met kalme, vriendelijke energie vertel ik mezelf dat alles weer goed komt, wat er ook gebeurt. En daarmee is het niet gelijk voorbij, de stress zit in mijn lijf en heeft z'n tijd nodig. Maar ik voel net iets meer rust en vertrouwen, en slaap net even een uurtje meer.

bron: Pixabay.com

Conclusie: mijn leven is op dit moment zwaar. Maar er zijn genoeg zaken die het de moeite waard maken om door te blijven gaan. Mijn werk als docent is daar op dit moment een heel belangrijke van. En als ik dan bedenk dat ik vorig jaar rond deze tijd nog 100% thuis zat en nog niet eens in staat was om zelfs maar aan werk te denken, is dat toch maar mooi dikke vette winst.

En van hieruit kijk ik weer verder. Komt tijd, komt raad. Best een mooie uitdrukking. 

Juf Jolanda en de burn-out: na de vakantie

Zo is het alweer de tweede week na de de zomervakantie. Voor mij was de zomervakantie best intensief. Herstellende van een burn-out een druk gezin met een kind dat extra aandacht nodig heeft 24 uur per dag om je heen hebben, betekent veel geluiden, veel prikkels. Tegelijkertijd voelde ik me wat werk betreft weer sterker, ik heb af en toe wat gedaan aan voorbereiden van bijles, leesboekjes bij elkaar zoeken, extra oefeningen maken etc, terwijl ik me - in ons 'huisje' in het bos- wel ontspannen voelde. 

Bron: Pixabay.com

Al met al had ik er behoorlijk zin in om weer aan de slag te gaan. Ook om te kijken hoe het gaat: alweer 80% werken, direct vanaf het begin. In juli voelde het nog als iets teveel, zou dat nu weer zo zijn? Na maar een week werken kan ik daar nog niets over zeggen, maar ik kan wel iets zeggen over de voorbereidingen om gezond aan het werk te gaan. Want ook dat deed ik deze zomervakantie. 

In de maanden dat ik voornamelijk thuis was heb ik gelezen (gestudeerd eigenlijk meer) in De Weg van Zelfcompassie van David Dewulf. Ik deed deze zelfcompassietraining door de oefeningen te doen, de meditaties, aantekeningen te maken, te reflecteren op wat ik deed en dit alles vervolgens te bespreken met mijn psycholoog. Dit hielp mij heel goed bij het helpen begrijpen hoe ik een burn-out had kunnen krijgen en wat er mogelijk is om te zorgen dat ik weer gezond word (en blijf). Ik had de training medio april afgerond en het was mijn bedoeling om een plan te maken om een en ander levend te houden. Maar zoals dat gaat nam mijn reïntegratie zoveel van mijn tijd en energie in beslag dat dat er niet meer van kwam. Daar ben ik deze zomer dus mee bezig geweest. Niet een groot ambitieus plan, waarbij ik van alles 'moet', maar een vaste weekopzet, waarvan het mijn intentie is om mij er aan te houden zonder hierbij druk te voelen. Ik noem het mijn zelfzorgplan, ik moet immers leren om beter voor mezelf te zorgen. Daarnaast las ik het door velen bejubelde boek van Tony Crabbe: Nooit Meer Te Druk, maar hoewel ik daar ook een paar mooie dingen uit heb kunnen noteren was het teveel op het bedrijfsleven gericht en met name te Amerikaans geschreven voor mijn smaak (Het stimuleren van zgn. happy attacks? Neen, dank u. Ik ben Fries.)

Voor de vakantie heb ik op mijn werk laten weten voortaan op vier dagen beschikbaar te zijn voor werk. Ik werkte altijd zes dagdelen verspreid over drie dagen; dinsdag, woensdag en donderdag. Dit grote werkcluster waren lange dagen waarbij ik eigenlijk nauwelijks tot geen rust ervoer. Vrijdag was wel mijn vrije dag maar school-, lesgeef-, en leerlingzaken speelden nog zo door mijn hoofd dat ik vaak pas zaterdagavond laat voelde dat mijn hoofd weer wat leger werd. En op maandag ging ik weer bezig met zaken voorbereiden en geef ik bovendien bijles aan huis. Effectief had ik dus alleen zondag om echt te kunnen ontspannen, maar omdat dit het enige moment was waarop ik tijd en ruimte in mijn hoofd had om iets te doen, werd dit ook een dag waarop ik van alles moest; ontspannen, knutselen, schrijven, iets met het gezin, uitgebreid ontbijten, gezond eten preppen, koken, bakken, breien, haken, alles moest in deze dag. Dus werd de enige dag waarop ik in mijn hoofd vrij was ook een dag waarin het nooit genoeg was. Weg rust, weg ontspanning, altijd stress. 

Inmiddels heb ik geleerd dat één groot blok activiteit midden in de week voor mij zoveel prikkels oplevert dat vier dagen vrij niet genoeg is om daar helemaal van te herstellen. Werkt niet voor mij. En minder werken is financieel geen optie. Dus bedacht ik de constructie waarop ik nog steeds zes dagdelen werk, maar nu verdeeld over vier dagen. In plaats van drie lange dagen achter elkaar werk ik nu een korte middag, een lange dag, een middag en een lange dag. Da's wel meer reistijd, maar ook meer rust tussendoor. Door op maandag een middag te werken heb ik een vrije woensdagochtend gecreëerd, waardoor mijn hoofd op donderdagavond hopelijk minder vol zit. 

In mijn zelfzorgplan heb ik de intentie genoteerd om elke avond voor ik ga slapen in bed tien dingen te bedenken waar ik dankbaar voor of trots op ben. Om dit te oefenen heb ik de laatste weken van de vakantie elke dag alles opgeschreven wat ik heb gedaan. Dit om mijn focus te verleggen van wat ik allemaal wil doen (of had willen doen) naar wat ik al bereikt heb. Van to do lijstje naar have done lijstje. 

In mijn vaste weekopzet heb ik de zaterdag in principe gereserveerd voor schrijven. Twee uurtjes per week, meer zit er momenteel niet in, maar is beter dan niets. Schrijven maakt me erg blij, dus ik wil dit graag blijven doen. Op zondag wil ik een van de fijne meditaties uit het zelfcompassie boek doen, twintig tot dertig minuten voor mezelf, om echt even tot rust te komen. Op mijn vrije maandagochtend wil ik graag twintig minuten yoga doen, en de rest laat ik helemaal vrij. Geen afspraken, geen doelen, geen dingen die 'moeten', maar helemaal niets. Gewoon de ochtend laten gebeuren. Op dinsdag, mijn eerste lange werkdag, wil ik de ochtend beginnen, in bed, door twee minuten een compassievol mantra uit te spreken. Zelfs op een lange drukke dag is er ruimte voor twee minuten en soms kan zo'n moment van zelfcompassie het verschil maken, bijvoorbeeld wat haast wegnemen. Heel gezond! Op woensdagochtend, mijn tweede vrije ochtend wil ik, als de kinderen naar school zijn, twintig minuten dansen. Gedachtevrij, meditatief dansen. Ik deed dat ooit elke dag, maar de laatste paar jaar nog nauwelijks. En dat terwijl mijn lijf en mijn hoofd er zo blij van worden! En twintig minuten, dat is gewoon goed te doen. Zeker op een ochtend die ik net als maandag voor de rest vrij wil houden. Op donderdag begin ik net als dinsdag met een vriendelijk mantra om mezelf te helpen rustig aan de lange dag te beginnen, en in de namiddag wil ik een uur nemen om al mijn spullen voor de volgende week klaar te leggen, en een heldere lijst te maken met klussen die ik die week moet doen (Die ADD, en moeite met organiseren, weet u nog?). Dit moet helpen om het werk vervolgens op school te laten en op vrijdag echt vrij te zijn. Die vrijdag laat ik ook zoveel mogelijk vrij, het enige dat ik wil doen is elke vrijdag even twintig minuten mijn aantekeningen bij de zelfcompassietraining en het Nooit Meer Te Druk boek te lezen. Een wekelijks onderhoudsbeurtje, zeg maar. 

Op deze manier hoop ik het werk goed te kunnen blijven doen, terwijl ik me voor de rest zoveel mogelijk richt op verder herstel. Het is het idee om in oktober weer honderd procent te gaan werken. Of dat gaat lukken gaan de komende paar weken blijken. Ik doe in elk geval mijn best. Maar ook weer niet teveel. Beetje van het een, beetje van het ander. 

Gewoon tevreden zijn, weet je. (Bron: Pixabay.com)

Juf Jolanda en de burn-out, deel drie

Dit jaar vertel ik een keer per maand over de burn-out waar ik in 2017 last van kreeg. Vandaag schrijf ik over wat ik allemaal deed in de ruim negen maanden dat ik thuis zat. 

In afwachting van een afspraak bij een psycholoog, kon ik in de eerste weken van mijn ziek-zijn bij de praktijkondersteuner van de huisarts terecht. Dit is een soort link tussen de echte hulpverlener en huisarts, iemand om mee van gedachten te wisselen en die je de juiste kant op kan sturen, zonder op de stoel van therapeut of psycholoog te gaan zitten. In een tijd waarin de wachtlijsten voor de geestelijke gezondheidszorg enorm lang zijn, terwijl er wel snel hulp moet komen, een uitkomst.

Om eerlijk te zijn herinner ik mij alleen flarden van die gesprekken met de praktijkondersteuner. Mijn hoofd deed het gewoon niet, ik kon slecht de rode draad van een gesprek volgen en onthouden wat ik wilde zeggen of wat er gezegd werd. Dit confronteerde er mij mee hoe beangstigend het is om dat niet meer te kunnen, weinig controle meer te voelen omdat je de wereld om je heen (en in jezelf) even niet meer goed volgt. Wat ik wel weet is dat ik er ondanks dit alles toch veel aan heb gehad; ik had een slim en vriendelijk iemand die de tijd voor me nam en die dingen zei die ik me misschien niet helemaal woordelijk kon herinneren maar die er wel voor zorgde dat ik me minder wanhopig voelde. En die mij complimenten gaf. Ik was blij met deze gesprekken doordat ik me serieus genomen voelde. Ik was niet gek, alleen ziek.

bron: Pixabay.com

Tegelijkertijd startte ik bij een haptonoom. Letterlijk betekent haptonomie de leer van het menselijk gevoel en het gevoelsleven. Ik ging er naar toe met het idee dat ik zo in mijn hoofd zat dat ik het contact met mijn lijf verloren was en een haptonoom mij zou kunnen helpen om dat te herstellen. Dat is precies wat er is gebeurd en toch kan ik niet goed uitleggen hoe. Voor mij is het iets dat ik niet verstandelijk kan vatten. Wat ik deed is op een bank liggen, gekleed in een onderbroek en bh, terwijl de haptonome haar hand op mijn onderrug legde. En mijn benen, voeten, armen en handen aanraakte. Ik kan niet goed begrijpen hoe zoiets mij kan helpen, want het lijkt zo triviaal, maar dat deed (en doet) het wel. Het eerste dat ik leerde van de haptonomie is hoe ontzettend moe ik was, fysiek moe. Niet gewoon vermoeid, maar een enorme, diepliggende vermoeidheid die alleen maar erger werd naarmate ik meer tot rust kwam. Ik leerde na verloop van tijd ook beter te luisteren naar de signalen van mijn lichaam en ik leerde te ontspannen. Nog steeds ga ik eenmaal per maand tot zes weken naar de haptonoom, om dat te onderhouden. En omdat het voelt als een cadeautje voor dat lijf van mij, dat het zo goed doet.

Toen ik na een paar maanden eindelijk bij de psycholoog terecht kon stopten de gesprekken bij de praktijkondersteuner. Bij de GGZ volgde eerst een ADD-onderzoek, omdat ik wilde weten in hoeverre mijn problemen met een burn-out te maken hadden en in hoeverre eventuele andere zaken meespeelden. Hier kwam uit dat ik inderdaad ADD heb. Hoe deze is ontstaan viel niet meer te achterhalen, maar dat ik het heb staat vast. Ik had gedacht dat deze diagnose mij zou helpen, maar ik merkte dat ik het helemaal niet fijn vond om te weten. Kunnen zeggen dat je 'een chaotisch hoofd' hebt klinkt gewoon wat sympathieker dan moeten zeggen dat er echt iets mis is in de vorm van ADD. Ik wíl helemaal niet iets hebben, zeker niet iets wat ook nog eens (in tegenstelling tot de burn-out) over gaat. Ik heb inmiddels geleerd om het een soort van plekje te geven (met excuses voor de jeuk-term 'het een plekje geven', maar ik weet even niet hoe ik het beter moet omschrijven), maar helemaal geaccepteerd heb ik het nog niet geloof ik. Da's echter weer een ander onderwerp. 

Omdat ik dit stuk niet weer helemaal uit de klauwen wil laten lopen qua lengte (te laat, Lichthart, te laat) kan ik kort opsommen wat ik daarna allemaal heb gedaan. Ik heb medicatie tegen de ADD geprobeerd (de Conserta-achtige variant), met zeer slechte resultaten (drugs, jongen! Het werkte bij mij als keiharde drugs, waar ik alleen maar nog harder van ging in plaats van rustiger en geconcentreerder. Geen fijne ervaring), online cognitieve gedragstherapie (werd ik dwars en recalcitrant van.), gesprekken met psycholoog (prettig), investeerde (letterlijk, want alternatieve gezondheidszorg wordt zo slecht vergoed tegenwoordig dat je bijna of zelfs helemaal alle zorg zelf moet betalen. En da's duur…) in shiatsumassage (één woord: genieten. Echt intens genieten. En ontspannen. Precies wat je nodig hebt als je hersteld van een burn-out) én - belangrijkste van alles- ik begon met een zelfcompassietraining.

Die zelfcompassietraining heeft mij het meeste geleerd. Het gaf theoretische informatie over hoe het zit met stress en belasting en tot rust komen, maar hielp vooral praktisch gezien. Ik heb gemediteerd, mijn verleden onder de loep genomen, ontspanningsoefeningen gedaan en geleerd dat het niet gaat om wat je doet. Zelfs niet eens om wie je bent. Maar dat gewoon zijn genoeg is. Vriendelijk leren zijn voor mezelf, compassie voelen met mezelf, de mensen om me heen en de situatie waarin ik zit, wat die situatie ook is, het omarmen van de complete ramp, dat heeft mij het meest genezen. 

Bron: Pixabay.com

Voor zover ik genezen ben, want ik ben er nog lang niet. Wel een stuk verder dan vorig jaar. Maar de burn-out, die zit er nog steeds. Steeds minder in mijn hoofd, nog behoorlijk in mijn lichaam. Die heeft gewoon meer tijd nodig om te leren hoe het relaxter kan. En dat is helemaal niet erg. Ik neem alle tijd voor dat herstel. Zeker met de hulp van psycholoog, haptonoom, lekker veel zelfcompassie en af en toe een vleugje shiatsu kom ik een heel eind. 

Een week in het leven van een reïntegrerende juf

Afgelopen maandag verscheen er een herhaling van een bericht uit 2017, waarin ik vertelde wat ik in een week zoal deed. Vandaag een dwarsdoorsnede van wat ik tegenwoordig (40% aan het werk, 60% herstellende van een burn-out) doe.

Maandag

Vandaag begin ik de dag rustig. Het is mooi weer dus ik fiets na het naar school brengen van de kinderen op mijn gemakje naar het dorp voor wat boodschappen. Thuis zet ik een kop thee, lees een boekje, doe een wasje en voor ik het weet is het half twaalf. Nu wilde ik vandaag rustig aan doen, maar dit is wel erg rustig. Ik pak de laptop en typ op de bank twee stukjes, een voor JufJolandablogt en een voor Ogma en dan heb ik nog tijd om een paar broodjes te eten voor de kinderen weer van school gehaald moeten worden. Eigenlijk ben ik niet tevreden over wat ik heb gedaan. Maar ik heb geleerd dat ik daardoor nog niet boos hoef te worden op mezelf. Mijn eigenwaarde hangt niet samen met de hoeveelheid dingen die ik doe. 's Middags vilt ik samen met mijn jongste dochter een mooie lap waar ik een riem van wil maken, ik typ snel nog een dekselse detective voor Ogma en ik maak op mijn gemakje een salade voor het avondeten. Mij maken ze vandaag niet gek. Zolang ik mijn onbedwingbare drift om te doen maar niet volledig de ruimte geef. 

Dinsdag

Normaal zou ik vandaag een paar uur lesgeven, maar het is deze week projectweek en omdat ik dan niet hoef les te geven kan ik zelf mijn uren indelen. Om mezelf te laten wennen aan lange dagen (vanaf volgende week ga ik weer een klas extra lesgeven en ben ik 1 lange dag en twee middagen aan het werk) besluit ik om vandaag alleen thuis een uurtje bezig te gaan en morgen van half tien tot vijf op school te werken aan het voorbereiden van mijn lessen tot de zomervakantie. Komt mooi uit want het is mooi weer en ik heb gelegenheid om met mijn lieve schoonzus een ochtendje lekker wat te prutsen en te knutselen. Genieten van even niets moeten en van iets moois maken draagt ook bij aan mijn herstel en dus ben ik eigenlijk Bijzonder Verstandig bezig.

Woensdag

Vandaag voor het eerst een lange dag op school. Even geen lesgeven, maar wel flink aan de slag met het voorbereiden van de lessen van de klas die ik nu al lesgeef, de klas die er vanaf volgende week bijkomt én de klas die ik over drie weken hoop over te nemen. Ik heb een strak schema gemaakt voor mezelf, waarbij ik niet langer dan één uur achter elkaar mag werken en dan verplicht minimaal twintig minuten pauze moet houden. Lastig, want met mijn ADD hoofd ga ik zonder dat ik het merk zomaar twee, drie keer zo lang door dan ik eigenlijk van plan was. Ik moet dus alert blijven, mezelf afremmen en streng zijn met pauzes. Ik besluit om niet naar de lerarenkamer te gaan in mijn zelf opgelegde pauzes maar even een boekje te lezen of een kort wandelingetje te maken. Geen idee of ik dit straks als ik weer hele dagen lesgeef ook volhoud, maar vandaag lukte het. 

's Avonds geef ik twee uur achter elkaar eindexamentraining aan iemand die ik jaren bijles gaf. Leuk, hopelijk nuttig en niet heel inspannend, maar toch ben ik bekaf. Negen uur lig ik in bed en slaap bijna direct.

Bron: Pixabay.com

Donderdag

Zo'n hele dag op school en daarna nog twee uur bijles geven bleek toch net iets teveel van het goede, waardoor ik vannacht slecht heb geslapen. Onrustig, veel dromen, veel wakker liggen en weinig echt tot rust komen. Omdat het strikt genomen niet per se moet en ik gister heel veel heb gedaan, neem ik vandaag echt rust. Ik trek me terug in onze caravan met een stapel tijdschriften, een pot thee en - in verband met de wens om af te vallen ter vervanging van koekjes of chocola- een schaal rauwkost. Het lukt me moeilijk om langzamer te gaan in mijn hoofd en lijf, maar met veel rustig uitademen en een meditatie lukt het toch.

Vrijdag

Vandaag komt mijn broer op bezoek. 's Ochtends doe ik zoveel mogelijk niets, op wat yoga en leestherapie na. 's Middags praat ik flink bij met mijn broer en leg ik wat boekjes voor de leerlingenbibliotheek klaar om volgende week mee naar school te nemen. Dit weekend fijn wat leuks doen met de kinderen, rust nemen als mijn hoofd dreigt op hol te slaan en dan komt het volgende week, voor het eerst weer twee verschillende klassen lesgeven, vast goed. Ik heb er zin in!

Juf Jolanda en de burn-out deel twee, vervolg

Vorige week kon ik niet alles kwijt, vandaar nu het vervolg van mijn tweede burn-out bericht. 

Uiteindelijk was het vlak voor de kerstvakantie dat ik voelde dat ik er klaar voor was om weer iets te gaan doen. Ik had rond die tijd een laatste gesprek met de bedrijfsarts die vertelde dat ik best dankbaar mag zijn voor hoe mijn school met mijn ziekte om is gegaan; in het ruimte geven en geen druk op mij uitoefenen. Dat ben ik ook, uiteraard. Maar de andere kant van het verhaal is dat als er in september wel druk op mij was uitgeoefend, ik niet weet of ik er dan nog wel had willen werken. Een kat in het nauw maakt rare sprongen en ik zal niet de eerste zijn die ontslag neemt omdat er meer verwacht wordt dan je aan kunt. 

Ik weet uit ervaringsverhalen van mensen om mij heen dat het vaker gebeurt dat er geen begrip is en geen aanpassingen worden gedaan om terugkeer mogelijk te maken. Dit is enorm naar om mee te maken. Wat je dan mee krijgt van de werkgever waar je nota bene zoveel inzet voor toonde dat je je eigen gezondheid ermee om gort hebt geholpen, is dat jij niet gewaardeerd wordt. Dat is een extra klap, op een moment dat je door je burn-out al extra kwetsbaar bent. Ik heb juist het tegenovergestelde meegemaakt. Van mijn collega's kreeg ik blijken van begrip en aandacht, van mijn leidinggevende kreeg ik de ruimte om beter te worden. En meer nog dan dat. 

Bron: Pixabay.com

Bij elk gesprek over mijn reïntegratie benadrukte hij twee zaken. Ten eerste dat ik zelf het beste weet wat ik aan kan en wat niet. Ik kan daarom het beste zelf aangeven wat ik wil doen, wanneer en in welke mate. Die carte blanche op het gebied van mijn terugkeer zorgde voor ontspanning en plezier. Ik had de mogelijkheid om te ontdekken wat ik al kon, hoe dat ging en het effect op mijn gemoedstoestand. Was dat anders geweest dan had mijn terugkeer veel langer geduurd. Het tweede dat hij vertelde is hoe zeer school mij waardeert als docent en dat hij gewoon graag wil dat ik gezond weer aan het werk ga. Omdat hij dat de leerlingen gunt, en omdat hij mij dat gunt. Om te horen hoe blij men is met mijn werk, dat maakte voor mij alle verschil van de wereld. Want een werkgever die zij best doet voor jou, maakt dat jij ook je best doet voor hen. Niet uit angst je baan te verliezen, of omdat je anders gekort wordt op je loon (want na een jaar ziekte ga je terug naar 75% van je loon. Alsof dat je sneller beter maakt…) maar omdat het fijn is om op zo'n plek te mogen werken. 

En zo heeft een werkgever dus wel degelijk invloed op het herstel bij een ziekte. Helaas vaak negatief, maar in mijn geval gelukkig een positieve invloed. Nog nooit werkte ik op een school waar ik me zo gewaardeerd voel. Dat is iets waar ik, ziek of gezond, heel erg dankbaar voor ben. 

Juf Jolanda en de burn-out deel twee

Vorige maand beschreef ik hoe ik, vandaag op de dag af een jaar geleden, mij ziek meldde. Op dat moment nog geen idee wat er precies speelde, maar wel wetend dat het goed mis was. De dag na mijn ziekmelding zat ik bij de bedrijfsarts, nog voor ik 1 les gemist had. Uit loyaliteit en de wens om zo snel mogelijk weer terug te keren, hoewel de bedrijfsarts toen nog niet veel voor mij kon doen. Ik was teveel in de war, mijn hersenen deden het nog niet eens op halve kracht en ik besefte niet hoe erg het met mij gesteld was. Naïef en vol plichtsbesef dacht ik dat een week of drie, vier, vijf, hooguit zes rust vast wel genoeg zou zijn. Het heeft maanden geduurd voordat ik in de gaten had hoe zeer mijn lijf en geest hadden geleden onder jarenlange te hoge belasting. En wat het effect is van structureel teveel stress ervaren. Ik zal volgende maand iets meer vertellen over dat herstelproces, voor vandaag wil ik kijken naar de reacties van mijn collega's, leerlingen en leidinggevende. Vooral ook om duidelijk te maken dat dit soort zaken meespelen in het omgaan met en herstellen van ziekte. Wat ik daarmee bedoel? Wordt zo duidelijk.

Ik kan niet anders zeggen dan dat mijn school vanaf het allereerste begin begripvol is geweest ten opzichte van mijn uitval. Mijn leidinggevende gaf mij alle ruimte om beter te worden, belde af en toe uit belangstelling en om even te peilen hoe het ging, maar zeker niet elke week en niet om druk op mij te leggen. Ik ontving niet 1 keer, maar meerdere malen bloemen van school, kaartjes namens alle collega's, kaartjes van individuele collega's en er kwam zelfs een lieve collega langs die namens een heel lieve klas kaartjes mee bracht. Dat lijken triviale dingen, maar dat zijn het niet. Te weten dat je gewaardeerd wordt is zo'n fijn gevoel. Zeker als je zo lang thuis bent en het lang niet goed gaat, maakt het dat je voelt dat, ook al ben je er even niet, je er nog wel bij hoort. Zodat terugkeer iets wordt om naar uit te kijken, iets positiefs. En dat is, weet ik uit verhalen, echt niet op elke school of bedrijf het geval. 

Na enkele maanden thuis zijn had ik vlak voor de zomervakantie een gesprek met de bedrijfsarts. Een goed en prettig gesprek waarbij ik wellicht iets te licht sprak over hoe het met me ging (een bekende valkuil voor mensen die net zoals ik lijden aan het 'niet zeuren, maar doorgaan' syndroom. "Nee, hoor, het gaat alweer een stuk beter", terwijl dat betekent dat je niet meer zeven dagen per week om zeven uur 's avonds op bed gaat, maar nog maar vier avonden.) Aan het einde van dit gesprek zei de bedrijfsarts dat ik in de eerste week na de zomervakantie maar gewoon weer eens moest beginnen. Heel rustig aan, maar, zo voegde ze daar geruststellend bedoeld maar totaal anderszins uitpakkend aan toe, als ik eenmaal zou beginnen dan was ik vast binnen een paar weken weer helemaal aan het werk. Nog voor we thuis waren bonkte mijn hoofd en mijn lijf van volslagen paniek. Dit was veel te vroeg! Op aanraden van mijn man en mijn psycholoog stuurde ik in de zomervakantie was een mail naar de arts en mijn leidinggevende om aan te geven dat direct beginnen en doorstomen er niet in zat. Dat bracht een beetje verlichting, maar de stress vanwege de druk die ik voelde bleef. Samen met zes weken structuurloos leven, constant prikkels van kinderen om me heen en toch 'gewoon' op vakantie willen gaan, maakte dit dat ik er na de zomervakantie erger aan toe was dan daarvoor. Een stap naar voren, drie stappen terug, dat idee.

bron: pixabay.com

Ook toen kreeg ik hulp van mijn leidinggevende. Hij zorgde ervoor dat ik op korte termijn contact had met de bedrijfsarts, telefonisch dit keer. Zij trof mij terwijl ik om half zeven 's avonds in bed lag, moe en overprikkeld en ik geloof dat ze toen door had hoe het echt ging. Elke druk werd toen door haar weggenomen, ze benadrukte dat mijn herstel het allerbelangrijkste was, en dat daar geen tijdslimiet aan verbonden kon worden. Dit zorgde ervoor dat ik, eigenlijk voor de eerste keer sinds ik ziek thuis was komen zitten, mij over kon geven aan wat er nodig was. Zonder mij schuldig te voelen, zonder gefocust te zijn op hoe het straks dan moest en vooral wanneer. Dit was essentieel voor mijn herstel. 

Omdat ik merk dat dit alles een langer verhaal wordt dan ik dacht (story of my life) volgende week maandag het vervolg van dit tweede burn-out bericht.