Films

Volgens mij heb ik hier weleens verteld dat ik met mijn klassen zeer regelmatig films kijk. Niet ter vervanging van echte verhalen en gesprekken, want ik geloof in ademend en echt, maar ter aanvulling. Films kijken helpt bij het ontwikkelen van Engels taalgevoel, het is een stukje onderdompeling en bovendien kunnen films een goed aanknopingspunt voor gesprekken zijn.

Eigen smaak
 

Net als bij de muzieklessen speelt mijn eigen smaak een rol. Ik kijk natuurlijk naar wat past bij welk niveau en bij welke klas (de ene film kan wel bij een bepaalde klas, en toch ongeschikt zijn voor een andere, zelfs al hebben ze beide hetzelfde niveau. Kwestie van de energie van de kinderen en persoonlijke interesses), maar alle films die ik kies vind ik zelf mooi. Zo houd ik erg van de films van Tim Burton en dus kies ik vaak voor een film als 'Nightmare Before Christmas' of 'Corpse Bride'. Of voor een animatiefilm in diezelfde traditie, zoals 'Coraline' of '9'. Die laatste is een mooie film om nader te beschouwen. Want wat maakt mensen menselijk? Hoe zou de wereld eruit zien als apparaten inderdaad de macht zouden krijgen? En zijn we misschien al een beetje op die weg, of is dat doemdenkerij?

Verslag


Omdat het kijken naar films echt een middel is en geen doel op zich, moeten leerlingen van elke film een kijk-en-luisterverslag maken. Een samenvatting, omschrijven van de belangrijkste kwestie, beschrijven van de hoofdfiguren -uiterlijk en innerlijk- en de leerling wordt gevraagd wat ze van het gedrag van die hoofdfiguren vinden. En hoe ze zich in dezelfde situatie zouden gedragen. De zevendeklassers mogen dit nog deels in het Nederlands doen en de andere helft in het Engels, achtsteklassers moeten dit verslag in het Engels doen.

Een andere film, een van mijn all time favourites zelfs (ik heb er twee) die ik graag kijk (maar pas vanaf einde klas acht, begin klas negen) is 'Shawshank Redemption', een gevangenisfilm met de prachtige tagline 'Fear can hold you prisoner, Hope can set you free'.Hoe mooi is het om een film met zo'n boodschap te kunnen delen met een klas? Enige nadeel is dat ik van deze film nog nooit een exemplaar heb gevonden met Engelse ondertitels, en dus kijken we deze zonder ondertiteling. Mijn ervaring is dat leerlingen dat moeilijker vind dan met ondersteuning in de vorm van ondertitels, zelfs al is dat in dezelfde taal als het luisterdeel. De film is echter zo mooi, dat ik 'm er in hou, ondertitels of niet.

Mijn andere favoriete film is 'Juno'. Een geweldige feel good film over een tienermeisje dat ongepland zwanger raakt en haar kindje wil laten adopteren. Eigenlijk is het gewoon een liefdesverhaal, maar dan een heel ongebruikelijke. 'Juno' laat ik pas zien midden 9e klas. Ze krijgen bij biologie dan ook de onderdelen 'voortplanting' met een stukje seksuele voorlichting, en dit sluit daar goed op aan. Ontroerend mooi, en dat vinden de leerlingen meestal ook.

De plank misgeslagen


Bijna alle films die ik laat zien ken ik goed. Afgelopen jaar wilde ik weleens wat anders en heb ik een paar films gekozen die ik zelf nog niet eerder gezien had. Eentje daarvan ('the Haunted Mansion') bleek een regelrechte flop, wat een waardeloze film was dat zeg! Enige pluspunt was dat het een redelijke korte film was. Gelukkig. Nooit meer. Next!

De andere films waren ontdekkingen. 'The Curious Case of Benjamin Button', een mooi en lang liefdesverhaal waar een stoere negende klas heel stil van werd. En waarbij deze juf bij het einde een paar traantjes wegpinkte. 'Nicholas Nickleby', de filmische bewerking van het boek van Charles Dickens, de perfecte film voor een lieve, romantisch ingestelde zevende klas met een sterk gevoel voor rechtvaardigheid. Zelden heb ik een klas zo zien meeleven met een verhaal. En ikzelf ook trouwens. Wat een meesterlijke verhalen schreef die Dickens toch. Dat was de klas helemaal met mij eens.

Muziek

Ik schreef er al eerder over: ik doe veel met muziek in mijn lessen. In alle klassen laat ik regelmatig liedjes horen waarbij leerlingen zogenaamde gatenteksten krijgen. De tekst van het liedje maar dan met ontbrekende woorden die ze in moeten vullen tijdens het luisteren.
Vaak combineer ik dat met vragen over de tekst zelf. Waar gaat het lied over? Ben jij dat met de artiest eens of heb je dat ook weleens meegemaakt? Wat vind je van het onderwerp? Het clipje dat ik niet lang geleden (bij het blog over werkvermijdend gedrag) liet zien leent zich hier goed voor.

Muziekproject


In de achtste klas doe ik hier nog meer aan. Ik heb jaren geleden een muziekproject ontwikkeld dat ik in de jaren erna heb bijgeschaafd, en die uit twee onderdelen bestaat. In het eerste deel gaat het om luisterstrategieën. Net zoals het bij lezen kan helpen om voor je vragen gaat beantwoorden na te denken over de tekst, kan dat bij een luistertoets ook zo zijn. Dit oefenen we tijdens het project. Bij de introductie van het project gaan we eerst nadenken over het onderwerp van een liedje, terwijl ik alleen de titel van het nummer geef. Waar zou 'I hold your hand in mine, dear' over kunnen gaan? Vervolgens kijken we het clipje.

Blijkt toch iets anders te zitten dan de meeste suggesties! Grappig is wel dat er bijna altijd wel een leerling is die in de richting kwam. Dat komt goed uit, want alle liedjes die ik uit heb gekozen voor dit project zijn nummers waarbij er op het laatst een rare twist is.

Lola van de Kinks, bijvoorbeeld, is het tweede nummer dat we bestuderen. Ik stop het nummer vlak voor het einde en we gaan dan brainstormen. Waar gaat het liedje over? Waar in de tekst kun je dat zien? Vervolgens het einde waarin Lola onthult wordt een beetje anders te zijn dan de hoofdpersoon (en de meeste leerlingen) dachten, en gaan we opnieuw naar de tekst kijken. Waar in de tekst kun je al aanwijzingen vinden voor de onthulling op het einde? Is het wel een echte onthulling, of kun je het (net als de hele tekst) op twee manieren opvatten?

Bij een ander liedje geef ik opnieuw de titel (Short people) en vraag ik hun om twee zinnen uit de tekst af te maken. Short people got nobody to …................ Short people got no reason to …................... . Er zijn altijd grappenmakers die bij de laatste zin het juiste woord invullen en commentaar krijgen van de rest van de klas over hun gemene opmerking. We praten nog even over het mogelijke onderwerp van het lied en dan pakken we de tekst erbij en luisteren er naar.

De klas is vooral geshockeerd als ze horen wat de kleine man Randy Newman zingt. Maar dan praten we over het echte onderwerp van het lied. Het heet wel kleine mensen maar eigenlijk zit er natuurlijk iets heel anders achter. Wat gebeurt er als je overal in de tekst de kleine mensen vervangt voor 'joden', of 'zwarte mensen'? Of 'homo's'? Oh ja... Misschien maakt hij niet kleine mensen belachelijk, maar juist mensen die andere mensen belachelijk maken? Precies. Dat dus.

(Zoals altijd neemt mijn enthousiasme het over en ben ik veel uitgebreider dan ik oorspronkelijk van plan was. Volgende keer dan maar verder? Laten we dat maar doen.)

En nu allemaal de koppen dicht, ja!!!

Mijn man en kinderen weten er alles van: ik kan echt maar een ding tegelijk. Dus als ik mailtjes beantwoord, een blogje schrijf of proefwerken nakijk en iemand wil mij een mop uit een moppenboekje vertellen, vragen of ze morgen met Nolan mogen spelen of willen weten wat er die avond gekookt moet worden, dan hoor ik dat niet. Als het nogmaals wordt gezegd of gevraagd ervaar ik dat als ruis op de achtergrond die in razendsnel tempo oorverdovend wordt en baf! Kortsluiting in mijn hersenen. Teveel informatie om te verwerken, teveel tegelijk en het resultaat is meestal een nogal geblaft, niet bijster vriendelijk antwoord van mijn kant, iets waar ik zelden zelf blij mee of trots op ben, maar het gebeurt. Sorry, ik bedoelde het niet zo...

In de les heb ik hier minder last van, van dat korte lontje. Dat bewaar ik meestal voor thuis (nogmaals mea culpa, lieverds), maar ook op school zijn er momenten waarop ik het heb gehad.

Voor iedereen die inmiddels bij mij het beeld heeft gekregen van een blij ei in hippiejurk en heksenhaar, nou ja, dat klopt wel. Maar niet altijd. Een van de dingen waar ik slecht tegen kan is als mensen door me heen praten. Nou, dan moet je docent worden. Kun je je lol op.

Geklets 


Natuurlijk weet ik dat het erbij hoort. Ik sta inmiddels een paar jaar voor de klas, heb een dikkere huid gekregen en een arsenaal aan oplossingen. Gewoon stil zijn en voor de klas gaan staan bijvoorbeeld. Wachten. Kan lang duren, heel lang, maar uiteindelijk wordt het stil. Even opvallend gaan staren naar de grootste kletskousen helpt, een ontevreden blik op mijn gezicht ook. Als ik meer druk wil zetten, steek ik mijn vinger dreigend in de lucht; het teken om aandacht te hebben en stil te zijn. Werkt minder goed dan gefronste wenkbrauwen, is wel vriendelijker. Op deze manier wachten werkt, kost weinig inspanning, maar neemt veel tijd in beslag.

Silence please


Er zijn veel wisselingen in een les, zelfs in eentje van een magere 45 minuten. Van introductie programma naar boeken open slaan, van samen lezen naar zelfstandig oefening doen, van luisteren naar een verhaal naar gedicht reciteren. Als je bij elke wisseling opnieuw geklets hoort kan dat wachten op stilte heel vervelend worden.

Soms heb ik er ook gewoon geen geduld voor. Dan ga ik aftellen.  In het Engels, van tien naar een. Na 1 (Silence please!) weet iedereen inmiddels dat het stil moet zijn. Mensen die lollig heel hard denken mee te moeten tellen worden afgestraft. Dit aftellen werkt snel en goed, maar nog kan het rommelig worden. Tien keer in de les aftellen doet het effect weer teniet dus dat doe ik niet.

Geduld


Voor de klas heb ik een stuk meer geduld dan thuis, en er komt een moment dat ik het zat ben. Dan ga ook ik Ssst-sissen. En wee de leerling die leuk mee doet! In het verleden heb ik wel met de deur geslagen, dat doe ik (na klachten van  volledig lamgeschrokken leerlingen) niet meer. Geen shocktherapie, vind ik zielig. Van de week was ik bezig met een luisteropdracht waar tig keer doorheen werd gesproken en ik had het echt gehad. Toen hoorde ik mezelf onvriendelijk blaffen: ‘En nu is het echt stil!’

Volgens mij schrokken de leerlingen meer van mijn gezichtsuitdrukking van de uitroep zelf. Ik zag één leerling een beetje wit wegtrekken. Maar dat is dan ook een lieverd. Eigenlijk had ik toen al direct weer medelijden met ze. Maar soms moet het gewoon echt even stil zijn. Dan maar zo.